اجرای سیاست‌ها همواره همراه با پیامدهای مثبت و منفی می باشد. یکی از ابعاد مهم و ضروری در چارچوب سیاست‌ورزی ایران توجه به بعد عدالت در تصمیم‌ها و سیاست‌ها است. توجه به اثرات اجرای سیاست‌ها بر کاهش و یا افزایش نابرابری‌ها از جمله موارد ضروری در بعد پژوهشی و اجرایی به شمار می‌رود. مطالعه حاضر در پی طراحی یک پیوست عدالت در سلامت در سیاست‌های کشور در قالب بک ابزار ارزیابی می‌باشد. ارزیابی پیامدهای عدالت در سلامت (Health Equity Impact Assessment; HEIA)، یک ابزار برنامه‌ریزی عملی و موثر است که تاثیر بالقوه تغییرات مداخلات، برنامه‌ها یا سیاست‌ها را بر نابرابری‌های سلامت تحلیل می‌کند.

از آنجا که بسیاری از این افراد به طور نامتناسبی با عوامل اجتماعی و ساختاری و شرایط همراه روبرو هستند، یک راه برای کمک به اطمینان از تجویز عادلانه واکسن COVID-۱۹ پیگیری تجویز واکسن برای زیرمجموعه های کلیدی مانند جنسیت ، نژاد و قومیت و جغرافیا است. با توجه به اهم موارد ذکر شده، این مطالعه برای اولین بار در ایران طراحی شده است و قصد دارد به بررسی علل عدم دریافت واکسن کووید-۱۹ در جمعیت واکسن نزده در استان تهران و ارائه راهکارها از دیدگاه متخصصین در سال های ۱۴۰۱-۱۴۰۰ بپردازد.

این گزارش به ارزیابی کارایی و عدالت در نظام سلامت ایران می‌پردازد. در بخش کارایی، ناکارایی منابع، ضعف مدیریتی و کیفیت پایین خدمات، مهم‌ترین چالش‌ها شناخته شدند. بر اساس نتایج، برخی استان‌ها و بخش‌ها کارایی کمتری دارند و بهبود آن نیازمند اصلاح ساختارها و فرآیندها است. در محور عدالت، نابرابری‌های سلامت بیشتر ناشی از عوامل اجتماعی و اقتصادی مانند فقر، تحصیلات پایین و محرومیت جغرافیایی است. گزارش با بررسی سیاست‌های قبلی و تحلیل شاخص‌ها، راهکارهای متنوعی برای ارتقای عدالت و کارایی ارائه می‌دهد و بر لزوم پایش مستمر، استفاده بهینه از منابع و همکاری بین‌بخشی برای توسعه پایدار سلامت تأکید می‌کند.

طراحی الگو و ابزاری که بتواند سازه های مفهومی تعریف تاب آوری را بسنجد، اقدام ضروری برای اطلاع از وضعیت تاب آوری نظام سلامت در برابر بیماری ها و اقدام در جهت رفع کمبودهاست. هدف این مطالعه روانسنجی ابزار ارزیابی تاب آوری نظام سلامت و معرفی الگوی مفهومی برای تحلیل کیفی در نظام سلامت ایران در مواجهه با بحران کویید-۱۹ می باشد.

نابرابری در سلامت به معنای تفاوت در وضعیت سلامت افراد در یک جمعیت تعریف می شود. این رویکرد این امکان را می دهد که مقایسه های بین و درون کشوری را در ارتباط با پیامدهای سلامت انجام دهیم و تعیین کننده های آن را مورد شناسایی قرار دهیم. مرگ و میر یکی از شاخص های کلیدی پیامدی برای هر نظام سلامت محسوب می شود که نشان دهنده میزان سلامت جوامع و خطراتی است که جوامع را تهدید می کند. مطالعات متعددی در این زمینه ها انجام شده است که عمده این مطالعات به بررسی نابرابری در یک مقطع زمانی خاص یا دامنه زمانی محدود اختصاص دارند و ضمن اینکه تمرکز بر پیامد مرگ و میر در گروههای سنی و در معرض خطر خاص نظیر مادران بوده است و روند تغییرات نابرابری ها در شاخص های مرگ و میر بر حسب جنسیت، گروه سنی و علل مرگ را در دوره زمانی قابل توجه نشان نمی دهند.

طراحی نظامی کارا و اثربخش، با مدیریتی صحیح و اصولی، برای بهبود عملکرد نظام سلامت نیازمند تولید و استفاده از شواهد علمی و عینی در خصوص میزان کارایی، دلایل نبود کارایی و راهکارهای بهبود آن در نظام سلامت کشور می باشد. با اتکا به این شواهد می¬توان از اتخاذ تصمیم های غیرعلمی و غیرکاربردی و اتلاف منابع ارزشمند بخش سلامت جلوگیری نمود. براین اساس لازم است به‌منظور انجام پژوهش‌های موردنیاز و کاربردی‌تر و فراهم آوردن زمینه ترجمه و انتقال یافته‌های این پژوهش‌ها به عرصه تصمیم‌گیری و عمل، اقدامات جدی‌تری به ویژه در راستای نظام‌مندی پژوهش‌های مربوط به کارایی در کشور انجام گیرد. با توجه به نیاز مذکور و درنظر داشتن این موضوع که نخستین گام در جهت تقویت ظرفیت پژوهشی و زمینه‌سازی ترجمه دانش حاصل از پژوهش‌های کارایی نظام سلامت، انجام و تولید پژوهش‌های کاربردی است، مطالعه حاضر به‌منظور تدوین اولویت های پژوهشی در حیطه کارایی نظام سلامت با بکارگیری روشی علمی و معتبر و تامین شواهد و اطلاعات لازم برای تصمیم گیری و سیاستگذاری سلامت، انجام می شود.