17 فروردین 1404
لوگو

مرکز تحقیقات عدالت در سلامت

دانشگاه علوم پزشکی تهران

به‌دلیل افزایش روند مرگ ومیر ناشی از بیماری‌های غیرواگیر به خصوص در کشورهای در حال توسعه، سازمان جهانی بهداشت از دودهه پیش بیماری‌های غیرواگیر را جزو اولویت‌های بهداشتی کشورهای در حال توسعه اعلام کرده است.درحال حاضر بیماری‌های غیرواگیر علل اصلی مرگ ومیر و ناتوانی در جهان هستند به طوری که بپخش قابل ملاحظه‌ای از بار جهانی بیماری‌ها را به خود اختصاص می‌دهند. این در حالی است که بار بیماری‌های غیرواگیر در کشورهای با درآمد پایین و متوسط به طور قابل توجهی نسبت به کشورهای پیشرفته بیشتر است. چهار بیماری عمده غیرو گیر شامل بیماری‌های قلبی-عروقی، سرطان، بیماری‌های مزمن ریوی و دیابت مستقیما به سه عامل خطر اصلی قابل پیشگیری شامل مصرف سیگار، تغذیه نامناسب و عدم فعالیت بدنی مناسب وابسته هستند. افزایش روز افزون شیوع این بیماری‌ها، خسارات اقتصادی بزرگی را به کشورها تحمیل می‌کند. علت این افزایش، زمینه‌سازی مساعدی است که در اثر افزایش ریسک فاکتورهای این بیماری‌ها در سالیان گذشته به‌وجود آمده است. تغییر شیوه زندگی سبب شده است که برخی از عوامل خطر مهم از جمله مصرف دخانیات. عدم فعالیت بدنی مناسب، رژیم غذایی نامناسب، سوانح و حوادث، تعداد مبتلایان به فشار خون و چربی و قند خون بالا در جامعه افزایش یابد و این خود زنگ خطری است برای افزایش مرگ ومیر و ناتوانی‌های ناشی از بیماری‌های غیرواگیر که درحال حاضر گریبان گیر کشورهای در حال توسعه است.
همانطور که پیش‌تر نیز اشاره شد دلیل عمده این وضعیت می‌تواند تغییراتی باشد که در سال‌های اخیر در شیوه زندگی مردم ایجاد شده است و شاید بتوان یکی از علل ایجاد این تغییرات را علاوه بر مقتضیات زندگی کنونی، در آگاهی و نحوه عملکرد مردم دانست. در بسیاری از موارد، عدم آگاهی کافی از عوامل خطر و عدم به کارگیری تمهیدات لازم وضروری سبب شده است تا این عوامل روز به روز افزایش یابد. بنابراین شناخت عوامل خطر، سیاست گذاری در چگونگی مقابله و در نهایت کاهش روند روز افزون آنها می‌تواندتأثیر به‌سزایی در کاهش بیماری‌های غیرواگیر داشته باشد. چنین به نظر می‌رسد که بیماری‌های مزمن و غیرواگیر هم در کشورهای پیشرفته وهم در کشورهای در حال توسعه، در بین بزرگسالان اهمیت بیشتری می‌یابند. هم اکنون بیماری‌های قلیی-عروقی و سرطان‌ها در رأس علل مرگ‌ومیر در کشورهای پیشرفته قرار دارند و بخش زیادی از همه مرگ‌ها را شامل می‌شوند. در بسیاری از کشورها شیوع و بروز بیماری‌های غیرواگیر و مزمن روند صعودی داشته و انتظار می‌رود که این روند همجنان ادامه پیدا کند. یکی از دلایل این افزایش می‌تواند افزایش امید به زندگی در بسیاری از کشورها باشد که در نتیجه آن شمار افراد مسن و در نتیجه احتمال ابتلا به انواع بیماری‌های غیرواگیر و مزمن بیش تر می‌شود. دلیل دیگر آن است که الگوهای زندگی و رفتاری مردم به سرعت دگرگون می‌شودو این دگرگونی فرد را مستعد ابتلا به انواع بیماری‌های غیرواگیر می‌کند.
درحال حاضر اهمیت توجه به بیماری‌های غیرواگیر در دنیا و به‌خصوص در کشورهای در حال توسعه بیش از پیش نمایان بوده و کشورها نیز از قاعده مستئنی نیست. ضرورت توجه همه جانبه به بیماری‌های غیروا گیر مسئولان امر را بر آن داشت تا با تشکیل کمیته‌ای ملی با عنوان "کمیته ملی پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر جمهوری اسلامی ایران" با تمرکز بر بحث بیماری‌های غیرواگیر در جهت پیشگیری و کنترل هرچه بیشتر این دسته از بیماری‌ها و عوامل خطر مرتبط با آنها تلاش کرده و فعالیت‌های موجود در این زمینه را به نحو مقتضی جهت دهد. امید است باتوکل برخداوند منان و لاش بی‌وقفه اعضای کمیته شاهد تغییرات چشمگیری در وضعیت پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر در کشور باشیم.
در چارچوب اهداف نه گانه پیشنهادی سازمان بهداشت جهانی به هدف کنترل بیماری مرگ ومیر ناشی از بیماری‌های  غیرواگیر تاسال ۲۰۲۵ میلادی، وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی کشور با تکیه بر دانش نیروهای متخصص خود در معاونت‌های مختلف از خردادماه سال جاری اقدام به تهیه و تدوین سند حاضر نموده است. سندی که نه تنها اهداف نه گانه سازمان بهداشت جهانی را نشانه گرفته بلکه اهداف دیگری را نیز با توجه به اولویت‌های موجود کشور در بحث بیماری‌های غیرواگیر تعریف نموده است. نسخه اول سند حاضر به‌عنوان سند ملی پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیروا گیر و عوامل خطر مرتبط در جمهوری اسلامی ایران در نشست کمیته فنی دفتر منطقه‌ای سازمان بهداشت جهانی در بیروت مورد بحث و بررسی قرار گرفت و پس از بازگشت اعضای محترم کمیته به تهران بر اساس نظرات کارشناسان اصلاحات لازم روی آن صورت گرفته شد.
از ملزومات پوشش همگانی سلامت و توسعه پایدار در کشور، مدیریت و رهبری موثر و عملکرد سریع و مناسب در سطوح ملی و فروملی در کشور به منظور پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر است. بر همین اساس، در سال ۱۳۹۴ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کمیته پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر ایران را به منظور سیاستگذاری در سطح ملی، برنامه‌ریزی، جلب مشارکت ذی نفعان و همکاری‌های درون بخشی و بین بخشی و هدایت مداخلات مبتنی بر اولویت تشکیل داد. این سند دارای ۱۳ هدف ملی که بر عوامل خطر اصلی شامل مصرف دخانیات، رژیم غذایی ناسالم، عدم فعالیت فیزیکی و مصرف الکل، چهار دسته بیماری که عبارتند از بیماری های قلبی- عروقی، سرطان ها، بیماری های مزمن ریوی، دیابت و اولویت های دیگر کشور مانند حوادث ترافیکی متمرکز است.

برای دریافت این کتاب که با همکاری مرکز تحقیقات عدالت در سلامت  منتشر شده است از لینک تعبیه شده در پایین این پست استفاده کنید.

 

عنوان کتاب: سند ملی پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر و عوامل خطر مرتبط در جمهوری اسلامی ایران در بازه زمانی 1394 تا 1404

ناشر: آفتاب اندیشه

ناظر و ویراستار علمی: دکتر سید حسن قاضی زاده هاشمی

پدیدآورندگان: کمیته ملی پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر با مشارکت معاونت های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و با همکاری دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی علوم پزشکی کشور و پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران

تعداد صفحات: 178

حجم فایل: 78.7 مگابایت

تاریخ انتشار: تیر 1400

برای مشاهده و دریافت فایل کتاب کلیک کنید
متن مورد نظر خود را جستجو کنید
تنظیمات پس زمینه